Dzisiejsze ogrody zoologiczne z założenia spełniać mają różnorakie funkcje. Pierwotnie miały one charakter menażerii i zwierzyńców, w których przechowywane były dzikie zwierzęta. Pierwsze prawdziwe ogrody zoologiczne powstały dopiero w XIX w. jednak nadal zestawy gatunków prezentowanych w nich zwierząt były raczej przypadkowe. Dopiero w drugiej połowie XX w. ogrody zoologiczne zaczęły się przekształcać w miejsca, w których dzikie i egzotyczne, w tym ginące oraz chronione prawem zwierzęta znaleźć mogą optymalne warunki do życia. W tym celu w ogrodach konieczne są dokonywane na bieżąco modernizacje wybiegów i obiektów przeznaczonych dla zwierząt, tak aby mogły się one swobodnie rozmnażać i wzbogacać tym samym pulę genową całego gatunku, co jest bardzo istotne w przypadku ochrony światowej bioróżnorodności. Liczne ogrody zoologiczne zrzeszone w różnego rodzaju międzynarodowych organizacjach biorą aktywny udział w programach hodowli, rozrodu i reintrodukcji rzadkich i ginących gatunków zwierząt. Jednym z klasycznych przykładów takiego projektu była ochrona nosorożca białego, którego południowa, liczniejsza populacja, na początku XX w. liczyła zaledwie 50 osobników. Na skutek intensywnej wieloletniej ochrony dziś jej liczebność wzrosła do ok. 11000 sztuk. Śląski Ogród Zoologiczny także posiada w swojej kolekcji liczne gatunki zagrożone wyginięciem, chronione prawem i objęte międzynarodowymi programami hodowlanymi. Są to m.in. lemury, pigmejki, tygrysy, lwy, słonie, niedźwiedzie, liczne gady i ptaki, w tym puchacze, których przychówki od kilku lat zasilają populację tego ptaka na wyspie Wolin.

Jednak pomimo włożonych starań i wysiłków nie wszystkie tego rodzaju akcje kończą się sukcesem. Jeśli zdamy sobie sprawę, że większość współcześnie zagrożonych zwierząt najogólniej rzecz ujmując „zawdzięcza” taki stan rzeczy człowiekowi, a także będziemy mieli na uwadze wszystkie trudności, jakich przysparza hodowla i rozród dzikich zwierząt w niewoli, łatwo zrozumiemy dlaczego ogrody zoologiczne na przestrzeni lat stały się także miejscem edukacji nowych pokoleń, miejscem uświadamiania społeczeństwa i uwrażliwiania go na potrzeby otaczającej nas przyrody. Wychodząc temu naprzeciw, w naszym zoo sukcesywnie rozwijana jest sekcja dydaktyczna. W 2007 roku oddany został do użytku nowy pawilon dydaktyczny stworzony z myślą o licznych grupach szkolnych odwiedzających nasz ogród i w dalszym ciągu wzbogacany w sprzęt oraz pomoce naukowe niezbędne do prowadzenia ciekawych zajęć edukacyjnych. Organizowane są także spacery i prelekcje na terenie ogrodu, zajęcia zooterapii przeznaczone dla dzieci autystycznych, a ponadto różnego rodzaju wystawy, konkursy, happeningi i imprezy okolicznościowe.

Czym się zajmujemy na co dzień?

1. Organizowanie prelekcji oraz zajęć edukacyjnych z zakresu biologii, zoologii, ekologii itp.

2. Oprowadzanie grup zorganizowanych po terenie Ogrodu.

3. Prowadzenie zajęć zooterapeutycznych oraz zajęć przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych.

4. Opracowywanie etykietażu, tablic gatunkowych i dydaktycznych oraz znaków informacyjnych.

5. Opracowywanie materiałów dydaktycznych i reklamowych.

6. Kontakty z placówkami oświatowymi oraz naukowymi. Udostępnianie materiałów do celów badawczych oraz niezbędnych do przygotowania prac licencjackich i magisterskich, opieka nad wolontariuszami oraz studentami odbywającymi w ZOO praktyki zawodowe, konsultacje dla nauczycieli, uczniów i studentów.

7. Aktualizacja strony internetowej ZOO.

8. Organizowanie konkursów plastycznych, fotograficznych i innych o tematyce przyrodniczej.

9. Organizowanie wystaw o tematyce przyrodniczej i ekologicznej.

10. Prowadzenie biblioteki ZOO.

11. Organizacja różnego rodzaju happeningów, imprez specjalnych i okolicznościowych, w tym także organizacja stoisk promujących ZOO na imprezach zewnętrznych.

12. Współpraca z mediami. Przekazywanie bieżących informacji z życia ZOO, opracowywanie artykułów prasowych promujących działalność Śląskiego Ogrodu Zoologicznego.

13. Kontakty ze sponsorami, zwłaszcza ze sponsorami zwierząt śląskiego ZOO.

14. Prowadzenie dokumentacji fotograficznej Ogrodu.